Voortreffelijke uitvoering van de 'Matthäus'

Dinsdag 3 april 2007 - ZALTBOMMEL - Johann Sebastian Bach (1685-1750), de meester van de polyfonie en het contrapunt, componeerde zijn meest beroemde werk, de Matthäus Passion in 1727, die was bedoeld voor de Lutherse kerkdienst op de middag van Goede Vrijdag. Aangenomen wordt dat de eerste uitvoering in april 1729 plaatsvond en Bach deze zelf in totaal vier keer heeft gedirigeerd.

Door Jan van Nerijnen

Na elke uitvoering herschreef hij dit werk, maar de versie uit 1736 is volgens de literatuur de huidige. Toch was het Felix Mendelssohn Bartholdy die pas in 1829, dus na 90 jaar, de Matthäus Passion weer volop in de belangstelling plaatste en enige aanpassingen in de instrumentatie aanbracht. Nadien is deze Matthäus Passion aan een ware Bach-revival begonnen en is in de lijdenstijd, vooral in Nederland, vele malen te beluisteren.

Moeilijk te beheersen blijft in zo'n grote, harde ruimte als de Sint Maartenskerk de altijd weer optredende over-akoestiek, ook al wordt het podium nog zo goed afgeschermd en de klank compact gehouden. Toch buitelen polyfonie en lange melisma's over elkaar heen wat steeds weer als een storende factor wordt ervaren.

Voor de uitvoering van dit magistrale werk kon de organisator, de stichting 'Muziek in de Sint Maarten' gisteravond beschikken over het Brabants Kamerkoor, het Hollands Vocaal Ensemble en het meisjeskoor - en niet een voorgeschreven jongenskoor - van de Schola Puellarum van de Sint Janskathedraal uit Den Bosch. Solisten waren Joost van der Linden, Evangelist en Donald Bentvelsen, Christuspartij. Verder de sopraan Francine van der Heijden, Noa Frenkel (alt), Jeroen de Vaal (tenor) en de bas Hugo Oliveira. Het orkest was The Northern Consort uit Groningen, met als bijzonderheid dat de musici gebruik maakten van authentieke instrumenten. Dirigent was Fokko Oldenhuis.

Er is geen werk te bedenken dat zoveel verschillende vertolkingen kent als de Matthäus Passion. Uitgesproken soberheid en het nauwgezet volgen van de partituur geniet gelukkig de voorkeur. De tekst en muziek hebben zoveel zeggingskracht dat elke toevoeging afbreuk doet aan dit grootse meesterwerk. Ook deze dirigent koos voor een uitvoering zonder ongewenste toevoegingen en liet alleen de tekst en muziek voor zich spreken.

Joost van der Linden manifesteerde zich als een expressieve Evangelist en Donald Bentvelsen was een Christus met pathos. Zij zorgden voor gedenkwaardige momenten. De solisten presteerden allen naar behoren. Met name de alt Noa Frenkel ontroerde in haar aria 'Können Tränen meiner Wangen nichts erlangen'. De bas Hugo Oliveira verdient een compliment om met ziekte zo te presteren.

Het koor heeft een evenwichtige samenstelling en een fraaie koorklank. Ook de beperkte inbreng van het meisjeskoor voldeed aan de verwachtingen. Het samenspel met het orkest verliep soepel. De organisatie was vorig jaar zo onder de indruk van dit gezelschap, dat zij hen direct voor de Matthäus Passion 2007 vastlegden. En het bleek een heel goede keuze, mede door de authentieke instrumenten die werden bespeeld. Al met al een interpretatie die in het woud van meningen zeker waardering verdient. Het 'Wir setzen uns mit Tränen nieder' gaf aan deze voortreffelijke uitvoering het bevrijdend slotaccoord, waarmee een jarenlange Bommelse traditie levend werd gehouden.